Kolberg 2014 -Promesa

MUZYCZNY FOLKLOR PODKARPACIA – BADANIA TERENOWE

W związku z obchodami dwusetnej rocznicy urodzin Oskara Kolberga, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego ogłosił Program „Kolberg 2014- Promesa”, którego realizatorem jest Instytut Muzyki i Tańca w Warszawie. Głównym założeniem Programu jest podkreślenie wartości dorobku naukowo- badawczego O. Kolberga, poprzez wsparcie dla przedsięwzięć i działań nawiązujących do jego spuścizny, ale również tych które zmierzają do upowszechnienia dorobku artystów i twórców ludowych w obrębie szeroko pojętej kultury ludowej.

Projekt zgłoszony przez Muzeum Etnograficzne im. F. Kotuli w Rzeszowie do w/w Programu odnosił sie do sfery „Tradycja żywa w działaniu” i otrzymał akceptację Instytutu Muzyki i Tańca, a dzięki dofinansowaniu ze środków MKiDN przeznaczony został do realizacji.

W ramach projektu zaplanowane zostały działania mające na celu dokumentację i popularyzację folkloru muzycznego Podkarpacia, skoncentrowane na zjawisku współpracy i przekazu zarówno międzypokoleniowego, jak i międzyśrodowiskowego wśród twórców ludowych . W tym zostały przeprowadzone badania terenowe, obejmujące swoim zasięgiem powiaty: rzeszowski, przeworski, przemyski, sanocki, krośnieński oraz tarnobrzeski, podczas których poszukiwano kontynuatorów tradycji folkloru muzycznego na terenie Rzeszowszczyzny.

W trakcie badań zgromadzony został materiał źródłowy w postaci linii melodycznych pieśni i utworów instrumentalnych, zapisów nutowych, fotografii oraz wywiadów, których wybór prezentujemy poniżej.

W ramach projektu powstał także film paradokumentalny „SIŁA TRADYCJI” poruszający m.in. aspekt przekazu międzypokoleniowego w zakresie tradycji folkloru muzycznego Podkarpacia.

Film można zobaczyć na stronie YouTube

Osoby współpracujące przy realizacji projektu:

Badacze terenowi:

1. Emilia Jakubiec -Lis (kulturoznawca, socjolog) – Muzeum Etnograficzne w Rzeszowie Oddział Muzeum Okręgowego w Rzeszowie (koordynator projektu)
2. Maria Kula (etnolog) – Zespół Folklorystyczny „Folusz ” w Giedlarowej
3. Barbara Śnieżek (muzykolog) – Narodowy Instytut Fryderyka Chopina w Warszawie, Zbiory Fonograficzne ISPAN w Warszawie
4. dr Tomasz Kosiek (etnolog) – Instytut Historii, Uniwersytet Rzeszowski
5. Joanna Sadecka-Kurnik (kulturoznawca) – Stowarzyszenie „Wsparcie” w Nowej Dębie
6. Jolanta Dragan (etnolog, folklorysta) – Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej

Osoby wspierające realizację projektu:

prof. Piotr Dahlig – (etnomuzykolog), Uniwersytet Warszawski
Jacek Jackowski – (muzykolog), Instytut Sztuki Państwowej Akademii Nauk Zakład Muzykologii Zbiory Fonograficzne
Jolanta Danak- Gajda – (muzykolog, etnolog), Polskie Radio Rzeszów
Marcin Zych – (choreograf) Kierownik Studenckiego Zespołu Pieśni i Tańca „POŁONINY” przy Politechnice Rzeszowskiej , kierownik archiwum uczelnianego Politechniki Rzeszowskiej
Mariusz Guzek (operator kamery, Panstwowa Wyzsza Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna im. Schillera w Łodzi)

Justyna Pisarek – (oprawa graficzna, Akademia Sztuk Pięknych im. Strzemieńskiego w Łodzi)

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Kolberg 2014 -Promesa”, realizowanego przez Instytut Muzyki i Tańca.

Kapela Ludowa „Gacoki” z Gaci (region przeworski)

Luty 14th, 2018 Przemysław Nycz Początki działalności folklorystycznej w Gaci datuje się na lata 1908–1912. Wówczas powstawały tzw. drużyny bartoszowe, chóry włościańskie. Założono również Regionalny Zespół Pieśni i Tańca „Gacoki”, który do tańca potrzebował kapeli. Z czasem z zespołu wyłoniła się samodzielna Kapela Ludowa „Gacoki”, która – choć działa na różnych polach – wciąż towarzyszy ZPiT „Gacoki”. Dzieje kapeli wiążą…

Kapela „Bratkowiacy”- Józef Pisarek (region rzeszowski)

Luty 14th, 2018 Przemysław Nycz Pan Józef Pisarek jest akordeonistą kapeli Bratkowiacy z Bratkowic k. Rzeszowa. Pan Józef urodził się 17 marca 1944 r. w Błędowej Zgłobieńskiej. W Bratkowicach mieszka od 1983 roku. Przez wiele lat był członkiem kapeli ludowej z Bratkowic. Kapela powstała około 1980 roku i grała w składzie: dwoje skrzypiec, klarnet, akordeon i kontrabas. Kapela nazywała się Bratkowiacy i złożona…

Kapela „Muzykanty” z Trzciany (region rzeszowski)

Luty 14th, 2018 Przemysław Nycz Kapela Ludowa Muzykanty z Trzciany Historia Kapeli Muzykanty sięga lat 90-ych, kiedy po śmierci liderów słynnej wówczas w regionie Kapeli Dziedziców i załamaniu tradycji muzy-cznych w Trzcianie, wystąpiła potrzeba wypełnienia przestrzeni muzycznej wsi. Początkiem lat 90-ych próby reaktywacji ruchu muzycznego podjął się emerytowany nauczyciel muzyki- Roman Olszowy. Nieformalna wówczas kapela pod jego kierownictwem uświetniała lokalne imprezy…

Kapela „Jodłowianie” z Jodłowej (region rzeszowski)

Luty 14th, 2018 Przemysław Nycz (Historia Kapeli we wspomnieniach Józefa Wala z Jodłowej, który zainicjował utworzenie  Zespołu Pieśni Tańca Jodłowianie (pierwsza nazwa obecnej Kapeli Jodłowianie) Dzięki przekazaniu przez ostatniego dziedzica Jodłowej części tzw. „resztkówki” Panu Grębskiemu, możliwe było wybudowanie w 1935 roku Domu Ludowego. W budynku tym już przed wojną zrzeszona w Kole „Wici” młodzież wystawiała sztuki teatralne. Była to…

Kapela z Huty Komorowskiej (region tarnobrzeski)

Luty 14th, 2018 Przemysław Nycz W skład kapeli wchodzą: -Małgorzata Kamińska – skrzypce prym, kierowniczka kapeli ds. organizacyjnych - Paweł Płudowski – skrzypce sekund, kierownik kapeli ds. muzycznych - Jakub Miroś – klarnet - Jadwiga Kulig – kontrabas Małgorzata Kamińska urodziła się w 1965 roku w Majdanie Królewskim. W trakcie nauki w szkole podstawowej pani Kamińska uczyła się gry na…

Helena Mączka z Rakszawy (region rzeszowski)

Luty 7th, 2018 Przemysław Nycz Helena Mączka z Zalesia k. Rakszawy,1931 r. , znana jest w społeczności jako osoba podtrzymująca dawne tradycje, m.in. piękne tradycje organizowania bram weselnych podczas których deklamuje ciekawe wiersze, sentencje i śpiewa pieśni dziś już zapomniane, a łączące się z obrzędowością ludową. Zwyczaj robienia bramy weselnej wymagał wykonania odpowiednich rekwizytów mających na celu uatrakcyjnienie zabawy- zwyczaju.…

Instrumenty kapeli Wilczków z Rakszawy

Styczeń 30th, 2018 Przemysław Nycz http://www.muzeumetnograficzne.rzeszow.pl/node/363 - Kapela Wilczków z Rakszawy we wspomnieniach Stanisława i Damiana Wilczków z Rakszawy. http://www.muzeumetnograficzne.rzeszow.pl/node/401 - Helena Wilczek (ostatnia członkini dawnej kapeli Wilczków z Rakszawy Akordeon - po Antonim Wilczku. Wcześniej posiadał 12 basowy instrument, jego los jest nieznany. Następnie kupił 32 basowy akordeon firmy Weltmester, który obecnie znajduje się w posiadaniu prawnuka Antoniego- Damiana…

Danuta i Franciszek Tompalscy, Maria Pinkowicz

Styczeń 30th, 2018 Przemysław Nycz Pani Danuta Józefa Tompalska zd. Zioło urodziła się w 1946 roku w Drohobyczce. Obecnie jest przewodniczką śpiewu w kościele w Dubiecku. Śpiewa przede wszystkim Godzinki o Niepokalanym Poczęciu Najświętszej Maryi Panny w każdą niedzielę przed Mszą świętą o godzinie 7. Zauważa przy tym, że obecny organista nie śpiewa już niektórych pieśni, które jej pokolenie zna i…

Muzykanckie wspomnienia Władysława Jantasa

Styczeń 30th, 2018 Przemysław Nycz W 1968 roku, po raz pierwszy Władysława Jantas, mimo ze był początkującym klarnecistą, zaczął grać na klarnecie w kapeli - „bo mnie to cieszyło...” - wspomina. Kapela Jeleniów była bardzo popularna w okolicy, toteż często zapraszano ją na różne koncerty i przeglądy. Jednym z pierwszych koncertów był 2 tygodniowy wyjazd do Warszawy (1968 rok). Wówczas koncertowano w…

Fragmenty opinii o projekcie Muzyczny folklor Podkarpacia z uwzględnieniem charakterystyki archiwalnych nagrań fonograficznych z terenu Rzeszowszczyzny w zbiorach ISPAN w Warszawie oraz historii ich powstania

Styczeń 30th, 2018 Przemysław Nycz Jacek Jackowski Instytut Sztuki PAN Zakład Muzykologii Zbiory Fonograficzne Opinia o projekcie Muzyczny folklor Podkarpacia z uwzględnieniem charakterystyki archiwalnych nagrań fonograficznych z terenu Rzeszowszczyzny w zbiorach ISPAN w Warszawie oraz historii ich powstania Zarys historii dokumentacji fonograficznej tradycji muzycznych w Rzeszowskiem Wstęp. Badania terenowe a współczesne przemiany folkloru Współcześnie podejmowane etnomuzykologiczne czy etnomuzyczne badania terenowe  mogą mieć…